"Vivaldi: Four Seasons - Winter"

Τρίτη, 27 Απριλίου 2010

Η δυστυχία του να είσαι Έλληνας (αποσπάσματα)

_
ΝΙΚΟΣ ΔΗΜΟΥ

Υπάρχουν Έλληνες που προβληματίζονται με τους εαυτούς των και Έλληνες που δεν προβληματίζονται. Οι σκέψεις αυτές αφορούν περισσότερο τους δεύτερους. Είναι όμως αφιερωμένες στους πρώτους.

Ορίζουμε σαν ευτυχία την (συνήθως προσωρινή) κατάσταση, όπου η πραγματικότητα συμπίπτει με τις επιθυμίες μας

Σε αναλογία, δυστυχία πρέπει να είναι η μη σύμπτωση ανάμεσα σε επιθυμία και πραγματικότητα.

Με άλλα λόγια, δυστυχία μπορούμε να ονομάσουμε την απόσταση ανάμεσα σε επιθυμία και πραγματικότητα.


Όσο μεγαλύτερη η απόσταση, τόσο πιο δυστυχισμένοι είμαστε.

Αξίωμα: Ένας Έλληνας κάνει ότι μπορεί για να μεγαλώσει το άνοιγμα ανάμεσα σε επιθυμία και πραγματικότητα.

Ο Έλληνας ζει κυκλοθυμικά σε μόνιμη έξαρση ή ύφεση. Μία συνέπεια: απόλυτη αδυναμία αυτοκριτικής και αυτογνωσίας.

Το Έθνος πρέπει να θεωρεί εθνικό, ό,τι είναι αληθές. Εμείς χρόνια τώρα, προσπαθούμε να πεισθούμε για το ανάποδο.

Ο Έλληνας, όταν βλέπει τον εαυτό του στον καθρέπτη, αντικρίζει είτε τον Μεγαλέξανδρο είτε τον Κολοκοτρώνη, είτε τουλάχιστον τον Ωνάση. Ποτέ τον Καραγκιόζη.

Κι όμως στην πραγματικότητα είναι ο Καραγκιόζης, που ονειρεύεται τον εαυτό του σαν Μεγαλέξανδρο. Ο Καραγκιόζης με τα πολλά επαγγέλματα, τα πολλά πρόσωπα, την μόνιμη πείνα και την μία τέχνη: της ηθοποιίας.

Ο Έλληνας προσπαθεί σε κάθε τομέα, να είναι εκτός πραγματικότητας. Και μετά είναι δυστυχής, διότι είναι εκτός πραγματικότητας (και μετά είναι ευτυχής... διότι είναι δυστυχής).

Βασικά ο Έλληνας αγνοεί την πραγματικότητα. Ζει δύο φορές πάνω από τα οικονομικά του μέσα. Υπόσχεται τα τριπλά από αυτά που μπορεί να κάνει. Γνωρίζει τα τετραπλάσια από αυτά που πραγματικά έμαθε. Αισθάνεται (και συναισθάνεται) τα πενταπλάσια από όσα πραγματικά νοιώθει.

Η υπερβολή δεν είναι μόνο εθνικό ελάττωμα. Είναι τρόπος ζωής των Ελλήνων. Είναι η συνισταμένη του εθνικού τους χαρακτήρα. Είναι η βασική αιτία της δυστυχίας τους αλλά και η μεγάλη τους δόξα. Γιατί στο αυτοσυναίσθημα, η υπερβολή λέγεται λεβεντιά.


Ο Νεοέλληνας μοιάζει ευτυχισμένος όταν είναι δυστυχισμένος. Όταν όλα πάνε καλά, αισθάνεται ανήσυχος και απροσάρμοστος. Αν δεν έχει αίτια δυστυχίας, θα ψάξει να βρει.

Η ευτυχία της δυστυχίας του Νεοέλληνα εκφράζεται τέλεια στην ελληνική γκρίνια

Απομεινάρι της σκλαβιάς; Γνώρισμα των ταλαιπωρημένων λαών; Πάντως το καλύτερο που θα ακούσετε, είναι ένας βαθύς αναστεναγμός με νόημα και η φράση; «έ! ας τα λέμε καλά...».

Σε κανένα λαό η φράση Τι κάνεις; δεν οδηγεί σε πλήρη ανάλυση του ιατρικού ιστορικού, της οικογενειακής κατάστασης, των οικονομικών δυσχερειών και των σεξουαλικών προβλημάτων του (τυπικά) ερωτηθέντος.

Βαθιά μέσ' την ψυχή του Έλληνα συζούν ο Χατζηαβάτης και ο Μεγαλέξανδρος. Η υπερβολή της κακομοιριάς και της λεβεντιάς. Η περηφάνια της ύβρης και η ύβρη της γκρίνιας. Μόνιμες και αρχαίες αιτίες δυστυχίας και δημιουργίας.

Στο θέμα της κληρονομιάς τους, θα χώριζα τους Έλληνες σε τρεις κατηγορίες-τους συνειδητούς, τους ημι-συνειδητούς και τους μη-συνειδητούς.

Οι πρώτοι (λίγοι) ξέρουν. Έχουν νοιώσει το τρομερό βάρος της κληρονομιάς. Έχουν καταλάβει το απάνθρωπο επίπεδο τελειότητας του λόγου ή της μορφής των παλιότερων. Και τούτο τους συντρίβει.

Οι δεύτεροι (και οι περισσότεροι) δεν ξέρουν άμεσα. Έχουν όμως «ακουστά». Είναι σαν τους γιους του διάσημου φιλόσοφου, που δεν μπορούν να καταλάβουν τα έργα του, βλέπουν όμως πως όσοι ξέρουν, τα τιμούν και τα βραβεύουν. Τους ενοχλεί αλλά και τους κολακεύει η φήμη. Επαίρονται πάντα όταν μιλούν σε τρίτους.

Η τρίτη κατηγορία-οι μη συνειδητοί- είναι οι παρθένοι και αγνοί (γράφε ασπούδαχτοι: Μακρυγιάννης, Θεόφιλος, Λαός). Έχουν ακούσει για τους παλιούς σε μύθους και θρύλους, που τους έχουν αφομοιώσει σαν λαϊκά παραμύθια. Αυτοί οι αγνοί δημιούργησαν την λαϊκή παράδοση και τέχνη.

Ωστόσο η συντριπτική πλειοψηφία των ημιμαθών με το μόνιμο κρυφό πλέγμα κατωτερότητας απέναντι στους αρχαίους, καθορίζει τη στάση και το ύφος του συνόλου.

Η σχέση μας με τους αρχαίους είναι μία πηγή του εθνικού πλέγματος κατωτερότητας. Η άλλη είναι η σύγκριση στο χώρο και όχι στο χρόνο. Με τους σύγχρονους «ανεπτυγμένους». Με την «Ευρώπη».


Φθονούνε τους άλλους λαούς, ενώ διατυμπανίζουμε την ανωτερότητά μας. Ξενομανείς, ξενόφοβοι και ξενόδουλοι κι όχι μόνο (τουριστικά) φιλόξενοι.

Στις ρίζες της ελληνικής δυστυχίας είναι τα δύο εθνικά πλέγματα κατωτερότητας. Το ένα στο χρόνο με τους προγόνους. Το άλλο στο χώρο με τους Ευρωπαίους. Αδικαιολόγητα ίσως πλέγματα αλλά όχι για τούτο, λιγότερο πραγματικά.

Είμαστε διαφορετικοί. Κι όμως προσπαθούμε με απόγνωση να ενταχθούμε κάπου. Γιατί άραγε αισθανόμαστε την μοναδικότητά μας σαν ελάττωμα; Γιατί ντρεπόμαστε γι' αυτή; Άραγε επειδή δεν είμαστε αρκετά μεγάλοι ή δυνατοί, ώστε να κάνουμε την αδυναμία μας παντιέρα; Η μήπως επειδή δεν είμαστε αρκετά σίγουροι για τον εαυτό μας;

Αυτή η έλλειψη σιγουριάς, και όχι το μέγεθός της, μας έκανε πάντα να αναζητάμε προστάτες. Και άλλοι λαοί είναι μικροί, αλλά δεν κρέμονται από τους μεγάλους...

Τελικά ποίοι είμαστε; Οι ευρωπαίοι της ανατολής ή οι ανατολίτες της Ευρώπης; Οι αναπτυγμένοι του Νότου ή οι υποανάπτυκτοι του Βορρά; Οι κατ' ευθείαν απόγονοι των Αχαιών ή η πανσπερμία της Βαβυλωνίας:

Δεν θέλει μόνο αρετή και τόλμη η ελευθερία. Θέλει κυρίως γνώση και κρίση.

Υπάρχει άραγε νεοέλληνας που να μην αμφισβητήθηκε ο ανδρισμός του; Και τώρα ας θυμηθούμε τις δύο συχνότερες νεοελληνικές βρισιές.

Άλλο σύμπτωμα έλλειψης σιγουριάς, η νεοελληνική καχυποψία. Πρώτη αντίδραση σε ό,τι πεις: Με...δουλεύεις;

Ο Έλληνας δεν αισθάνεται άνετα μέσα στον κόσμο. Σαν συγγενής από την επαρχία, κάθεται στην άκρη της καρέκλας και κρύβει την έλλειψη σιγουριάς κάτω από την σοβαροφάνειά του. Σπάνια γελά.

Ζει στην ακριβότερη χώρα της Ευρώπης-σε σχέση με τις αμοιβές του έχει την χειρότερη κοινωνική ασφάλιση, τα περισσότερα τροχαία ατυχήματα, το φτωχότερο εκπαιδευτικό σύστημα και τις μικρότερες κυκλοφορίες βιβλίων.

Ενώ οι μισοί Έλληνες προσπαθούν να μεταμορφώσουν την Ελλάδα σε ξένη χώρα, οι άλλοι μισοί ξενιτεύονται. Είμαστε μία από τις λίγες χώρες που έχει περισσότερους μετανάστες και πρόσφυγες από κατοίκους.

Οι Έλληνες πάντα θα γυρεύουν την πατρίδα τους σε άλλες πατρίδες και τις άλλες πατρίδες στην δική τους.

Όπου και να ταξιδέψω, η Ελλάδα με πληγώνει.

Πηγή: http://users.uoa.gr/~nektar/arts/prose/nikos_dimou_misfortune.htm
_

Τρίτη, 20 Απριλίου 2010

Ζητείται στήριγμα

_
Ο κατακλυσμός δυσάρεστων ειδήσεων τις τελευταίες μέρες είναι πρωτοφανής. Έχω σταματήσει από καιρό να βλέπω ειδήσεις στην τηλεόραση και τους τρομοκρατημένους, δήθεν αγχωμένους εκατομμυριούχους γραβατοφόρους να ‘κλαίνε’ με κροκοδείλια δάκρυα για την διαφαινόμενη χρεοκοπία της χώρας μας, το ηφαιστειακό νέφος της Ισλανδίας και τα ασφαλιστικό σύστημα. Καταφεύγω στο διαδίκτυο σε πιο σοβαρές πηγές και επιλεγμένους τόπους πληροφόρησης. Αλλά φευ. Από τις επικεφαλίδες μέχρι και τις παραμέσα σελίδες, μία θολούρα στο φόντο. Και αν παρατηρήσεις, μία μαυρίλα χωρίς ίχνος φωτός σε πρώτο πλάνο.


Ευτυχώς που αποφάσισα να βγω από το σπίτι και η στάση μου σε ένα νεανικό στέκι με το βουητό και τα χαμόγελα της παρέας με ξεκόλλησε από το κλίμα των ημερών. Προσωρινά όμως. Ακρώνυμα και λέξεις όπως ΔΝΤ, ΕΚΤ, ΕΕ, και spreads στριφογύριζαν στο μυαλό μου. Οι μισοί να μας πληροφορούν ότι οδεύουμε προς το μηχανισμό στήριξης, ξερά, χωρίς λόγια ενθάρρυνσης και θετικής σκέψης. Οι άλλοι στην απέναντι όχθη να αναθεματίζουν και να αρνούνται πεισματικά τις κινήσεις, χωρίς πρόταση, στο τι είναι καλό να κάνουμε.

-----
Μία γνωστή Ελληνίδα ακαδημαϊκός και πρύτανης σε πρόσφατη συνέντευξη της έλεγε πως εμείς οι Έλληνες είμαστε γνώστες στην πολιτική και σε ίσως πιο σύνθετα πράγματα. Εκεί που είμαστε τελευταίοι όμως είναι στην παιδεία. Υπερθεματίζω τις απόψεις της. Για αυτό, ότι και να κάνουμε, αν δεν υπάρχει αυτό το συστατικό, η υπόλοιπη γνώση είναι άχρηστη, να μην αναφέρω έως και αρνητική.
-----

Ξέρετε, οι υποτιθέμενες ανησυχίες των πλουσιοπάροχα αμειβόμενων δημοσιογράφων και πολιτικών μου θυμίζουν τις τάχα ανησυχίες πολλών πλουσίων για την πείνα στον τρίτο κόσμο: δεν μας αγγίζει, κι εφόσον δεν πρόκειται εμείς να πεινάσουμε, ας αναλωθούμε σε ανέξοδα λόγια. Το ίδιο και σήμερα, σου λένε, αφού εμείς είμαστε προνομιούχοι, δεν κινδυνεύουμε στο ελάχιστο, δεν πάνε να χρεοκοπήσουν; Και μιλούν χωρίς μέτρο, μεταδίδοντας τα σενάρια της χειρότερης περίπτωσης σαν περίπου βέβαια γεγονότα στο μέλλον. Την ώρα που η ψυχολογία και διάθεση του μέσου ανθρώπου έχει πέσει στο ναδίρ. Βέβαια αυτό δεν τους αφορά. Πάνω από όλα είναι η τηλεθέαση και τα κέρδη καθώς και η πολιτική ξύλινη γλώσσα - που αφήνει ελεύθερο το πεδίο ερμηνειών και λογής κινδυνολόγων να δρουν.


Άκουσα σε ένα κανάλι πρόσφατα να μιλούν για μειώσεις 40% στους μισθούς. Εσύ που τα ξεστομίζεις αυτά ξέρεις καλά ότι θα μπορούσες να ζεις και με το ένα πέμπτο των εισοδημάτων σου. Έλεος. Παίζεις με τα νούμερα και τι θα κερδίσεις τελικά; Ποια είναι η πρότασή σου πέρα από γενικότητες και ουτοπικές καταστάσεις;

Τα στήριγμα που θέλουμε δεν είναι πρώτιστα οικονομικό, είναι άλλο. Πείτε το ψυχολογικό, ηθικό και δεν ξέρω πως αλλιώς. Για να κάνουμε την προσπάθεια. Αν το μπορέσουμε, δεν νομίζω ότι θα μας σταματήσει κάποιο εμπόδιο για να τα καταφέρουμε τελικά.
_

Παρασκευή, 9 Απριλίου 2010

Αραβικοί αριθμοί και η σημασία τους

_
Ποιος είναι ο λόγος που το 1 σημαίνει 1; Οι αριθμοί που χρησιμοποιούμε (1, 2, 3, 4, κτλ.) είναι γνωστοί ως " αραβικοί" αριθμοί για να ξεχωρίζουν από τους "λατινικούς" (I, II, III, IV, V, VI, κτλ).

Στην πραγματικότητα οι Άραβες έκαναν γνωστούς αυτούς τους αριθμούς, αλλά αρχικά, χρησιμοποιήθηκαν απ' τους Φοίνικες για να μετρούν και να λογαριάζουν στις εμπορικές τους συναλλαγές.

Έχουμε σκεφτεί ποτέ σκεφτεί γιατί το 1 σημαίνει "ένα" και 2 σημαίνει "δύο"; Τι κρύβεται πίσω από τη λογική γραφής τους; Για ποιο σκοπό επιλέχθηκαν τα συγκεκριμένα σύμβολα για να τους αναπαραστήσουμε;


Στους λατινικούς αριθμούς είναι εύκολο να το καταλάβουμε αλλά ποια ήταν η λογική πίσω απ' τους φοινικικούς αριθμούς;

Η απάντηση είναι απλή: Είναι θέμα γωνιών!

Είναι ο αριθμός των γωνιών που βρίσκονται ανάμεσα στα μικρά ευθύγραμμα τμήματα που σχηματίζουν την οπτική αναπαράσταση του κάθε αραβικού αριθμού. Αν κάποιος γράψει τον αριθμό στην παλιά του μορφή, όπως φαίνεται και στο σχήμα, θα καταλάβει αμέσως γιατί:

Οι γωνίες έχουν σημειωθεί με "o".

Ο αριθμός 1 έχει μία γωνία.

Ο αριθμός 2 έχει δύο γωνίες.

Ο αριθμός 3 έχει τρεις γωνίες.

και ούτω καθεξής.


Το εκπληκτικό της υπόθεσης είναι ότι το "μηδέν" δεν περιέχει καθόλου γωνίες! Τι σκέψη και μοναδική αρμονία αναπαράστασης!
_