"Vivaldi: Four Seasons - Winter"

Κυριακή 24 Απριλίου 2011

Ο πόνος μέσα στο φως της Αναστάσεως

_
Πασχαλινό μήνυμα Αρχιεπισκόπου Αναστασίου: Ο πόνος μέσα στο φως της Αναστάσεως


Ορθόδοξος Αυτοκέφαλος Εκκλησία της Αλβανίας, Πάσχα 2011

+ Αναστάσιος: Αρχιεπίσκοπος Τιράνων, Δυρραχίου και πάσης Αλβανίας

--------

Προς τον ευλαβή ορθόδοξο κλήρο και λαό,

Τέκνα εν Κυρίω προσφιλέστατα,

Πιστεύω «εις ένα Κύριον Ιησού Χριστόν… παθόντα και ταφέντα και αναστάντα»

Γιορτάζουμε με αγαλλίαση το ζωηφόρο Άγιον Πάσχα! Αλλά δεν αγνοούμε την οδυνηρή πραγματικότητα της καθημερινότητας μας, τον πόνο, την αδικία, την αρρώστια, τον θάνατο. Το Πάσχα είναι μια εμπειρία έντονη, συμβολική, όπου το πένθος και ο θρήνος δίνουν τη θέση τους στη χαρά της Αναστάσεως.

Προσλαμβάνοντας την ανθρώπινη φύση, ο Χριστός αντιμετώπισε κατάματα τον πόνο. Παρηγόρησε, στήριξε, ταυτίστηκε με αυτούς που υποφέρουν. «Εφ’ όσον εποιήσατε ενί τούτων των αδελφών μου των ελαχίστων, εμοί εποιήσατε» (Ματθ. 25:40). Και τελικά, έζησε ο ίδιος τον ψυχικό και σωματικό πόνο σ’ όλη του την ένταση: εγκατάλειψη, προδοσία, αποδοκιμασία από τον λαό που τον ευεργέτησε, απόρριψη από τους θρησκευτικούς ηγέτες, εξευτελισμό από την κρατική εξουσία, με αποκορύφωμα την οδύνη του Σταυρού. Ο Σωτήρας του κόσμου προσέλαβε τον πόνο στον απόλυτο βαθμό.


* * *

Πιστεύω στον «σταυρωθέντα υπέρ ημών επί Ποντίου Πιλάτου και παθόντα και ταφέντα και αναστάντα τη τρίτη ημέρα κατά τας Γραφάς».

Το Πάθος του Χριστού, το οποίο οργανικά συνδέεται με την Ανάσταση έχει ένα ευρύτερο λυτρωτικό νόημα. Όπως είχε προφητεύσει ο Ησαϊας, αθώος Αυτός, «εν τοις ανόμοις ελογίσθη` και αυτός αμαρτίας πολλών ανήνεγκεν και δια τα αμαρτίας αυτών παρεδόθη» (Ης. 53:12). Όλο το άλγος και όλη η αμαρτία της ανθρωπότητος συγκεντρώθηκαν επάνω Του. Τα ανέλαβε εκουσίως εν αγάπη. Και έτσι πέτυχε για όλους τη σωτηρία (Ησ. 53:5). Μετά το πάθος και την ταφή Του ο Χριστός τριήμερος ανέστη συνεγείροντας ολόκληρο το ανθρώπινο γένος. «Ο του Κυρίου θάνατος αφθαρσίας αρχή της όλης φύσεως γέγονε», εξηγεί ο Άγιος Μάξιμος. Και ο εκκλησιαστικός υμνωδός φωτίζει το μυστήριο: «Δια θανάτου το θνητόν,/ δια ταφής το φθαρτόν μεταβάλλεις,/ αφθαρτίζεις γαρ θεοπρεπέστατα/ απαθανατίσας το πρόσλημα» (Κανών Μ. Σαββάτου, ωδή ε΄). Ο Χριστός, ο Οποίος σαρκωθείς προσέλαβε ολόκληρη την ανθρώπινη φύση, νίκησε τον θάνατο για λογαριασμό όλης της ανθρωπότητος. Αυτό το λυτρωτικό μήνυμα ευαγγελίζεται η σημερινή γιορτή της Αναστάσεως. Και καλεί όλους μας να βγούμε από τα νέφη της καταθλίψεως και να δούμε την προοπτική της ζωής μας μέσα σε φως αιώνιας ελπίδος.


* * *

Ο Χριστός δεν παρότρυνε του δικούς Του σε κάποια στωική απάθεια, δεν υποσχέθηκε άνετο και ανθόσπαρτο βίο, δεν μας παραμύθησε με αισιόδοξες αοριστολογίες. Απεναντίας, αποκάλυψε ότι οι δοκιμασίες δεν είναι χωρίς νόημα’ δεν είναι είσοδος στην άβυσσο της απελπισίας. Προειδοποίησε τον καθένα μας, «εν τω κόσμω θλίψιν έξετε, αλλά θασρείτε, εγώ νενίκηκα τον κόσμον» (Ιω. 16:33). Ο πόνος, μέσα στο φως της Αναστάσεως, απαλύνεται, μεταμορφώνεται. Φέρνει στην επιφάνεια κρυμμένες δυνάμεις αντοχής και ζωτικότητος. Σαν φωτιά, καθαίρει τα ψήγματα χρυσού που κρύβονται στην ψυχή μας.

Τη νικηφόρο εμπειρία κοινωνίας με τον «παθόντα, ταφέντα και αναστάντα» Χριστό βίωσαν εκατομμύρια χριστιανοί μάρτυρες, που έζησαν ενωμένοι μαζί Του. Με την αναστάσιμη βεβαιότητα να πάλλει στην καρδιά του, ο Απόστολος Παύλος εκτελούσε την αποστολή του δηλώνοντας «πάντα ισχύω εν τω ενδυναμούντι με Χριστώ» (Φιλιπ. 4:13). Οι δοκιμασίες μεταβλήθηκαν σε μυστικό χάρισμα για τους αφοσιωμένους μαθητές. Το σθένος και η αντοχή τους στηρίχθηκαν στην εμπειρία της αναστάσεως του Χριστού. Επιγραμματικά η Αποκάλυψη συνόψισε αυτή την αναστάσιμη βεβαιότητα. «Μη φοβού’ εγώ είμι ο πρώτος και ο έσχατος και ο ζων, και εγενόμην νεκρός, και ιδού ζων είμι εις τους αιώνας των αιώνων, και έχω τας κλεϊς του θανάτου και του άδου» (Αποκ. 1:17-18).


* * *

Οι χριστιανοί δεν αγνοούμε τη σκληρή πραγματικότητα της ζωής. Γνωρίζουμε όμως επί πλέον, ότι το ανθρώπινο μυστήριο δεν εξαντλείται στις προοπτικές του παρόντος βίου. Ακολουθώντας τον Χριστό, πορευόμαστε μέσα στο φως της Αναστάσεως, σε μια συνεχή ανανέωση.

Η πίστη στον «παθόντα και ταφέντα και αναστάντα» Κύριο και η υπαρξιακή σχέση μαζί Του διοχετεύουν στην ψυχή καρτερία και υπομονή, δύναμη αντιστάσεως στην κατάθλιψη, γενναία αντοχή και εσωτερική ειρήνη. Από τον σταυρωθέντα και αναστάντα Κύριο αντλούμε δύναμη για να υπερνικούμε, με συνειδητή μετάνοια, την ενδόμυχη θλίψη που προξενούν τα λάθη και οι αμαρτίες μας. Να υπομένουμε με ανεξικακία τον πόνο που προκαλούν οι αδικίες, οι κατατρεγμοί, καθώς και η εγκατάλειψη και η προδοσία από ανθρώπους που αγαπήσαμε και ευεργετήσαμε.

Συγχρόνως, αυτή η πίστη μας εμπνέει να στεκόμαστε με στοργή κοντά σε όσους υποφέρουν. Δείχνοντας σεβασμό και φροντίδα στους καταπονουμένους, εκφράζουμε με τον πιο ουσιαστικό τρόπο τη λατρεία μας προς τον παθόντα και αναστάντα Χριστό.

* * *

Η εορτή του Πάσχα, αδελφοί μου, μας βοηθεί να δούμε τον πόνο που μας πιέζει, τον καθημερινό, τον μικρό ή τον μεγάλο, μέχρι και την οδύνη του θανάτου, σε μια διαφορετική προοπτική. Ατενίζοντας τον σταυρωθέντα αι αναστάντα Χριστό, βιώνοντας τον πόνο μας μαζί Του προγευόμαστε εν ειρήνη μια πολυσήμαντη Ανάσταση.

Ας μας δίνει ο αναστάς Κύριος τη δύναμή να ζούμε τον πόνο, τον σωματικό, τον ψυχικό, τον προσωπικό, αλλά και τον κοινωνικό, μέσα στο φως της Αναστάσεως Του. Και ακόμη, να συμμεριζόμαστε με καλωσύνη τις θλίψεις των γύρω μας, φροντίζοντας να τις απαλύνουμε με την ανάστάσιμη πίστη και την έμπρακτη αγάπη μας. Χριστός Ανέστη!

+ Αναστάσιος: Αρχιεπίσκοπος Τιράνων, Δυρραχίου και πάσης Αλβανίας

Πηγή: http://www.deropoli.com/?p=5545
_

Κυριακή 10 Απριλίου 2011

Ηθική στάση

_
Η ευφυΐα τα μέγιστα μπορεί
απ’όσα φαντάζεσαι ή παρατηρείς
αδύνατες υποθέσεις κι εκτιμήσεις
αρχικά αδιανόητες, ακατόρθωτες

Εξειδικεύοντας στις δυσκολίες
τις περίπλοκες καταστάσεις
πλήθος θέματα δισεπίλυτα
λογικά ή φαινομενικά

Το μυαλό μας είναι ικανό
να επινοήσει λύσεις, στέρεες
για την αντιμετώπισή τους
να αποφευχθούν μελλοντικά


Η ευφυΐα όμως, μην λησμονείς
μπορεί να αποτελέσει, εύκολα
όχημα επιδιώξεων απεχθών
και πρακτικών ανέντιμων

Όταν αυτή δεν μετριάζεται
από όρια και αναστολές της ηθικής,
κανονισμούς που περικλείουν
ευγενικές επιδιώξεις του καλού

Γιατί είναι πασιφανές το πως,
μία τέτοιου είδους χρήση της
μπορεί να λειτουργήσει
κακόβουλα, μειωτικά

Μιας κι είναι το ζητούμενο
πρώτιστα η ηθική μας στάση
που όταν υπολείπεται
μάλλον την αχρηστεύει
_

Παρασκευή 8 Απριλίου 2011

Ανατροπές

_
Συμβιβασμούς, τους προσπαθείς
το υπαγορεύουν οι πολλοί
η συνύπαρξη αναγκαία
και ικανή συνθήκη, ασφαλώς

Κι όμως μέσα σου μιλάς
στην κοινοτοπία χωμένοι
σιωπηλοί όταν μένουμε
στις ανορθογραφίες

Τερτίπια ιδιοτροπίας
άγνωστα συμπλέγματα
συμπεριφορές ακατανόητες
επικρίσεις ενοχλητικές


Η σιωπή είναι χρυσός
και η αγνόηση αρνητικών
κάποιες φορές λυτρωτική
μες τη μιζέρια μας

Αν όμως αποφύγεις
δυναμικές ανατροπές
και αλλαγές οριστικές
στο τέλμα σου θα πορευτείς

Έλλειψη φόβου χρειάζεται
μέθοδο, προσέγγιση
διεκδίκηση των προφανών
και ηθική συνείδηση

Κάτι σαν νομοτέλεια
τότε θα σου φαντάζει
η κοντινή δικαίωση
κι απόλαυση ζωής
_

Πέμπτη 31 Μαρτίου 2011

Περί πατριωτισμού

_
Παρακολουθούσαμε μια ταινία ντοκιμαντέρ τις προάλλες, ένα συγκινητικό φιλμ ομολογουμένως. “Once brothers” ο τίτλος του και μιλούσε για τον εμφύλιο πόλεμο της πρώην Γιουγκοσλαβίας παράλληλα με τη σχέση δύο διάσημων μπασκετμπολιστών: Ενός Σέρβου, του Βλάντε Ντίβατς και ενός Κροάτη, του Ντράζεν Πέτροβιτς. Οι σχέσεις τους ήταν αδερφικές - όπως τουλάχιστον αφηγούνταν ο Σέρβος άσσος - μέχρι τον Αύγουστο του 1990. Τότε που μετά την νίκη της ενιαίας Γιουγκοσλαβίας στον τελικό του παγκοσμίου πρωταθλήματος της Αργεντινής, ένας Κροάτης φίλαθλος μπήκε στο γήπεδο να πανηγυρίσει κρατώντας μία σημαία της Κροατίας.

Ο Ντίβατς, όταν το αντιλήφθηκε, την άρπαξε αμέσως και αφού τη μάζεψε σαν πατσαβούρα, την πέταξε μακριά. Το γεγονός πήρε διαστάσεις στα μέσα της Κροατίας - που τότε δεν ήταν ακόμα ανεξάρτητη, και σήμανε το τέλος της φιλίας των δύο, όπως λεγόταν πιο πριν, φίλων. Ο Ντίβατς απορούσε: - Πώς μπορεί να έχει σχέση η πολιτική με τους ανθρώπους, δεν είχε να κάνει αυτό με τον φίλο μου. Ο Πέτροβιτς δεν ήρθε σε σύγκρουση μαζί του αλλά απομακρύνθηκε σιωπηρά, και, μέχρι το θάνάτο του σε αυτοκινητιστικό δυστύχημα τον Ιούνιο του 1993, οι σχέσεις τους δεν ήταν ποτέ παραπάνω από τυπικές.



Προσωπικά πιστεύω ότι οι εκφράσεις του τύπου δεν έχει να κάνει η πολιτική με τους ανθρώπους και άλλα τέτοια γενικόλογα, είναι εργαλεία των ολοκληρωτικών καθεστώτων για να καταπνίγουν τον πατριωτισμό των λαών που έχουν καταπατηθεί ή μεταχειριστεί με τον χειρότερο τρόπο. Όχι ρε εσύ, δεν μπορεί να είναι όλοι φίλοι και να μην μετράνε σφαγές, τιμωρίες, καταπιέσεις και να αντιμετωπίζεται σαν γενικότητα ότι όλα τα κάνουν οι πολιτικοί. Και ιδίως όταν προσβάλλονται οι ιδέες, τα σύμβολα και η αξιοπρέπεια των λαών.

Επικροτώ την σιωπηρή, αξιοπρεπή στάση του Ντράζεν Πέτροβιτς. Απομακρύνθηκε, πάγωσε, έκανε αυτό που ένιωθε, σαν γνήσιος πατριώτης που σέβεται τον εαυτό του και τους γύρω του. Να ξεκαθαρίσω πως αυτή η άπόψη μου ασφαλώς και δεν έχει να κάνει με συμπάθεια ή αντιπάθεια σε κανέναν λαό ή εθνότητα.

Τι γίνεται στην Ελλάδα σήμερα από πλευράς πατριωτισμού; Μάλλον διακρίνεται περισσότερο μία τάση κολακείας σε κάποιους που τους έχουμε υποτίθεται ανάγκη με τους οποίους ποτέ μας δεν είμαστε φίλοι. Αποποιείται ο τίτλος της Μικρασιατικής καταστροφής σαν σφαγή, αποσιωπείται η αλήθεια του λαού (= μη λήθη, κάτι που κανείς δεν ξεχνά, το έχουμε ακούσει από ζωντανές διηγήσεις των παππούδων μας). Πάμε να κάνουμε Ευαγγέλιο εκπομπές των media για το 21 και μέχρι πολύ πρόσφατα θεωρούσαμε το Γερμανικό κράτος σαν φίλο μας. Αν υποθετικά δεν είμαστε ενωμένοι μαζί τους στην Ευρώπη, πόσο χειρότερα θα ήταν τα πράγματα;

Οι μεμονωμένοι άνθρωποι είναι ενδιαφέρουσες προσωπικότητες, μπορεί να βρίσκονται και στη Γερμανία και στη Τουρκία αλλά έως εδώ. Δυστυχώς για εμάς τους Έλληνες φαίνεται να μας ενώνει μόνο ένας κοινός γεωγραφικός προσδιορισμός. Όλα αρχίζουν και τελειώνουν στην έλλειψη του σεβασμού στους εαυτούς μας και στους Νόμους της χώρας, στην καχυποψία των πολλών, στην έλλειψη σεβασμού για τα πρόσωπα και θεσμούς της πατρίδας (καλούμε Κωστάκη ή Γιωργάκη τους πρωθυπουργούς της χώρας, περιγελούσαμε κάποτε τον Αρχιεπίσκοπο ή και αποκαλούμε την αστυνομία μπάτσους).



Η παρανομία μας βρίσκεται σε σημείο ρεκόρ παγκόσμια (φοροδιαφυγή, καθαριότητα, οδηγική συμπεριφορά, κανόνες της πόλης, κλεψιές, έλλειψη σεβασμού στον δίπλα για την δική μας ασυδοσία) μαζί με την περίπου ατιμωρησία που την συνοδεύει. Πώς να θυσιαστείς για την πατρίδα σου όταν δεν πράττεις τα βασικά και αυτονόητα;

Ο Σωκράτης θυσίασε την ζωή του για την πίστη του στους Νόμους έστω κι αν αυτοί ήταν άδικοι. Εμείς σήμερα θυμόμαστε τον Σωκράτη μόνο για τα υπόλοιπα και όχι για το μαρτυρικό του τέλος. Δεν ερμηνεύουμε σωστά τις πράξεις του, απλά τις αναφέρουνε για να διατρανώνουμε, υποτίθεται την ανώτερη καταγωγή μας. Για το αν έχει χώρο ο πατριωτισμός εδώ, ας βγάλει ο καθένας τα συμπεράσματά του.
_

Παρασκευή 11 Μαρτίου 2011

Συλλογισμοί

_
Επιφανειακές γνώσεις

Η πληθώρα της πληροφόρησης του διαδικτύου όπως μας λένε και οι ειδήμονες, μας έχει αλλάξει από το πώς να μαθαίνουμε να κατανοούμε κάτι στο πώς να το επιλέξουμε αυτό πριν προσπαθήσουμε να κατανοήσουμε. Όσο σύνθετη είναι αυτή η πρόταση, τόσο πιο επιφανειακή είναι η γνώση που αποκτάμε. Πολύ απλά γιατί αναλώνουμε φαιά ουσία στο τί θα επιλέξουμε και με ποιά κριτήρια. Και όταν έρθει η ώρα να εμβαθύνουμε σε αυτό που επιλέξαμε, εις μάτην, μείνανε άδειοι από κριτική σκέψη και ικανότητα ανάλυσης.

Αν η γνώση ορίζεται σαν η διαδικασία μετατροπής της πληροφορίας σε κατανόηση αυτό συνεπάγεται ολοένα και περισσότερη επιφανειακή γνώση. Όπως άλλωστε επιφανειακοί είναι οι περισσότεροι από εμάς. Σε γνώσεις, συμπεριφορές, αισθήματα, ακόμα και στην ίδια μας τη μορφή. Μας ενδιαφέρει πρώτιστα ένα σώμα εξωτερικά όμορφο, ωραίο σε πρώτη θέα, αποτέλεσμα όμως της προσωρινής εντατικής προπόνησής μας, και όχι τόσο μία σωματική υπόσταση στέρεα και υγιής.



Επιρροές από τους άλλους


Είναι άξιο αναφοράς το πόσο επηρεαζόμαστε από το τί λένε οι άλλοι για εμάς. Πρόκειται για μία σχεδόν ολοκληρωτική αλλαγή σκέψης και διάθεσης, και όχι μόνο καταγραφή των άλλων απόψεων με πιθανές μικρές αλλαγές στους εαυτούς μας. Σαν ομάδα οι Έλληνες ας πούμε, κοιτάξτε πόσο επηρεαζόμαστε για την οικονομική κρίση από το τι λένε οι τρίτοι για μας: Χρεοκοπούμε, έχουμε μικρό ή μεγάλο πρόβλημα, θα τα καταφέρουμε εύκολα, σε πολλά ή λίγα χρόνια; Ότι μας πουν οι άλλοι. Σύμφωνοι, δεν ζούμε απομονωμένοι, ούτε σαν κράτος ούτε και σαν άτομα, μα αυτή η έλλειψη αυτοεκτίμησης είναι υπερβολική.

Αλλά και σαν ξεχωριστά άτομα, αυτό είναι φανερό. Πώς θα το ‘θεραπεύουμε’; Μάλλον με την συνέχιση της προσπάθειας και την αποτίμησή της μόνο σε συγκεκριμένα χρονικά σημεία. Αλλά και με την αξιολόγηση των γεγονότων, των χειροπιαστών αποτελεσμάτων, περισσότερο από τα λόγια και τις λογής κριτικές – που πολλές είναι εφήμερες και αποσπασματικές.


Το βήμα του επωνύμου


Συχνά επώνυμοι, συχνότερα άνθρωποι της ψυχαγωγίας, όχι απαραίτητα της τέχνης, εκφέρουν τις απόψεις τους επί παντός του επιστητού. Μεταξύ αυτών και για το μέλλον της παρτίδας μας (αλλά και το παρόν, ίσως και για το πρόσφατο παρελθόν). Η Ελλάδα έχει πεθάνει, σου λένε και να που εδώ η προηγούμενη παράγραφος έρχεται σε ισχύ.

Άνθρωπέ μου κοίτα πρώτα την δουλειά σου, το ξέρουμε ότι επειδή το επάγγελμα σου, σου δίνει δημοσιότητα, έχεις εύκολα πρόσβαση να διατυπώνεις απόψεις δημόσια, όπως άλλωστε θα μπορούσαν να κάνουν και τόσοι άλλοι άνθρωποι το ίδιο και πιο πολύ σκληρά εργαζόμενοι από σένα. Κοίτα να θεραπεύσεις την κατάθλιψή σου και μην την εξωτερικεύεις έτσι που να μαυρίζεις τις ψυχές ανθρώπων που επηρεάζονται.



Δημιουργικές δράσεις

Το αντίδοτο στην κρίση, τη μιζέρια, τη μαυρίλα και την κατηγόρια που τόσο συχνά συναντάμε, είναι η δημιουργική δράση. Ενέργεια, φαντασία, περιεχόμενο στην ίδια μας τη δουλειά, κέφι για το κάθε τι που μας γεμίζει τη μέρα. Και η άμυνα, στους ‘καλοθελητές’: δεν ασχολούμαστε, κοιτάμε τη δουλειά μας και, ακόμα και αν χρειαστεί, από ένα βυθό με σκουπίδια εμείς βγάζουμε μαργαριτάρια.

Δεν υπάρχει άλλος τρόπος, κι επιπλέον αυτή η στάση και πρακτική λειτουργεί σαν πολλαπλασιαστής της θετικής ενέργειας, ανάχωμα στη διάχυση του κακού και της αρνητικής διάθεσης των λίγων ή πιο πολλών και τελικά σαν καταλύτης στην εξαφάνισή τους.
_

Παρασκευή 4 Μαρτίου 2011

Θρησκεία και ψυχιατρική - Irvin Yalom

_
Το Βιβλίο Θρησκεία και Ψυχιατρική περιέχει την ομιλία του Ίρβιν Γιάλομ όταν παρέλαβε το βραβείο Όσκαρ Πφίστερ για την προσφορά του σε θρησκευτικά θέματα.


Αποσπάσματα από το βιβλίο

"Όταν με ειδοποίησαν ότι με τιμούσαν με αυτό το βραβείο ένιωσα έναν καταιγισμό συναισθημάτων. Υπήρχαν συναισθήματα περίπλοκα, παράξενα, σκοτεινά, δύσκολα να τα εκφράσω. "Τι σχέση έχω εγώ με τη θρησκεία; Κάποιο λάθος θα έχει γίνει". Γι' αυτό και η πρώτη απάντησή μου ήταν: "Είστε βέβαιοι; Το ξέρετε ότι εγώ θεωρώ τον εαυτό μου άθεο;" Η απάντηση ήταν άμεση: "Πιστεύουμε ότι έχετε αφιερώσει τη ζωή σας σε ερωτήματα θρησκευτικής φύσεως". Η γενναιόδωρη απάντηση με αφόπλισε και μου έφερε στο νου πολλές συζητήσεις που έχω κάνει με τον Rollo May, ο οποίος επέμενε να θεωρεί το εγχειρίδιό μου, Υπαρξιακή Ψυχοθεραπεία, θρησκευτικό βιβλίο. Θυμάμαι επίσης ότι η Λου Σαλομέ αναφερόταν στον Νίτσε ως θρησκευτικό διανοητή με αντι-θρησκευτική θέση. Η ομιλία μου θα επικεντρωθεί στα θέματα που ξεπηδούν από αυτά τα αντικρουόμενα συναισθήματα και ιδίως σε κάποια υπαρξιακά θρησκευτικά ζητήματα τα οποία συχνά θεωρούνται θρησκευτικής φύσεως. Θα σκιαγραφήσω επίσης κάποιες συγκρίσεις ανάμεσα στην υπαρξιακή ψυχοθεραπεία και τη θρησκευτική παρηγορία. Πιστεύω ότι τις δύο αυτές προσεγγίσεις τις συνδέει μια σύνθετη και τεταμένη σχέση. Κατά μία έννοια είναι ξαδέλφια, έχουν τους ίδιους προγόνους και τις ίδιες μέριμνες. Μοιράζονται μια κοινή αποστολή: διακονούν την απόγνωση, που είναι εγγενής στην ανθρώπινη μοίρα. Μερικές φορές έχουν κοινές μεθόδους -την προσωπική δυαδική σχέση, τη διαδικασία της εξομολόγησης, της εσωτερικής εξερεύνησης, της συγχώρησης των άλλων και του εαυτού. [...]" Το δοκίμιο αυτό είναι η ευχαριστήρια ομιλία του Ίρβιν Γιάλομ κατά την παραλαβή του βραβείου Όσκαρ Πφίστερ, μιας πολύ σημαντικής τιμητικής διάκρισης που απονέμει η Επιτροπή για την Ψυχιατρική και τη Θρησκεία της Αμερικανικής Ψυχιατρικής Εταιρείας. Ο διάσημος ψυχίατρος αναπτύσσει εδώ τις θέσεις του για την υπαρξιακή ψυχοθεραπεία και αναλύει τα σημεία στα οποία συγκλίνει ή αποκλίνει από τη θρησκευτική παρηγορία. Οι ιδέες του Νίτσε, του Σοπενάουερ και του Καζαντζάκη διαπνέουν αυτό το καίριο θεωρητικό κείμενο του συγγραφέα των μυθιστορημάτων "Στο ντιβάνι" και "Όταν έκλαψε ο Νίτσε".

“Είμαστε όλοι στην ίδια μοίρα και κανένας θεραπευτής -και κανένας άνθρωπος- δεν είναι άτρωτος στις εγγενείς τραγωδίες της ύπαρξης.

“Πρώτα απ όλα οι άνθρωποι είναι πολύ πιο δυστυχισμένοι απ όσο φαντάζεται κανείς” και “δεν υπάρχει αυτό που λέμε πραγματικά ενήλικας άνθρωπος”

“…παρόλο που η σωματική διάσταση του θανάτου μας καταστρέφει, η ιδέα του μπορεί να μας σώσει”


------------------------
O Irvin D. Yalom (1931-) είναι επίτιμος καθηγητής ψυχιατρικής στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Στάνφορντ των ΗΠΑ. Μαθητής και συνεργάτης του Rollo May, θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους, εν ζωή, εκπροσώπους της υπαρξιακής σχολής στην ψυχιατρική και είναι συγγραφέας του εγκυρότερου και πληρέστερου εγχειρίδιου υπαρξιακής ψυχοθεραπείας ("Existential Psychotherapy"). Το πρώτο του βιβλίο, "Theory and Practice of Group Psychotherapy", έχει μεταφραστεί σε δώδεκα γλώσσες και αποτελεί βασικό διδακτικό εγχειρίδιο σε πολλές σχολές ψυχιατρικής και ψυχοθεραπείας. Ο Yalom έχει γράψει πολλά ακόμη επιστημονικά βιβλία και άρθρα. Το λογοτεχνικό του έργο αρχίζει όψιμα και περιλαμβάνει δύο συλλογές διηγημάτων ("Love's Executioner" και "Momma and the Meaning of Life") και τρία μυθιστορήματα ("When Nietzsche Wept", "Lying on the Couch" και "The Schopenhauer Cure"), που όλα έχουν γίνει μπεστ-σέλλερ σε πολλές χώρες. Όλα του τα λογοτεχνικά βιβλία αποτελούν ιστορίες ψυχοθεραπείας και ο ίδιος τα θεωρεί προέκταση του διδακτικού του έργου, το οποίο, όπως λέει, βρίθει ούτως ή άλλως ιστοριών και διηγήσεων. Στα ελληνικά έχουν κυκλοφορήσει, μέχρι σήμερα, τα βιβλία του "Όταν έκλαψε ο Νίτσε", "Στο ντιβάνι", "Ο δήμιος του έρωτα", "Το δώρο της ψυχοθεραπείας", "Θρησκεία και ψυχιατρική", "Η θεραπεία του Σοπενάουερ", "Θεωρία και πράξη της ομαδικής ψυχοθεραπείας" και "Η μάνα και το νόημα της ζωής" (όλα από τις εκδόσεις Άγρα).

Πηγές:
1. http://www.books.gr/ViewShopProduct.aspx?Id=43874
2. http://www.papasotiriou.gr/special.promo.asp?pcid=१११४६
_

Κυριακή 27 Φεβρουαρίου 2011

Online μουσεία από το Google Art Project

_
Μετά από δεκαοκτώ μήνες σκληρής εργασίας, η Google εγκαινίασε το Art Project, μια συνεργασία με τα σημαντικότερα μουσεία του κόσμου που επιτρέπει στους χρήστες να βλέπουν χιλιάδες έργα τέχνης μέσω online περιήγησης στους χώρους τους! Η τεχνολογία που χρησιμοποιείται είναι όμοια με αυτή του Street View, αφού υπάρχει χαρτογράφηση εντός των μουσείων και δυνατότητα περιστροφής και περιπλάνησης από διάδρομο σε διάδρομο! Μπορείτε να πάρετε μια γεύση με τα παρακάτω παρακολουθώντας αντίστοιχα αρχεία βίντεο για να πάρετε μία γεύση. Το καλύτερο όμως θα ήταν η επίσκεψη μέσα στις σελίδες – στο περιβάλλον του ιστότοπου της κατασκευής: http://www.googleartproject.com


Δεκαεπτά από τα μεγαλύτερα μουσεία του κόσμου, ανάμεσα τους το Tate του Λονδίνου, το MoMA της Νέας Υόρκης και το Van Gogh Museum, άνοιξαν τις πόρτες του για να μπουν οι κάμερες της Google. Έτσι, το Google Art Project έχει καταχωρημένα περισσότερα από χίλια έργα τέχνης από ολόκληρο τον κόσμο. Η ανάλυση όλων των έργων είναι ιδιαίτερα υψηλή καθώς μπορεί κανείς να δει μέχρι και τα σημεία που το χρώμα έχει “σπάσει”. Ακόμα, κάθε μουσείο έχει επιλέξει ένα από τα έργα του να φωτογραφηθεί σε ανάλυση που φτάνει τα 7 δισεκατομμύρια pixels.

Προσωπικά περιηγηθήκαμε μέσα στα ‘ηλεκτρονικά’ μουσεία των οποίων τα κανονικά έχουμε επισκεφτεί – για να δοκιμάσουμε την πιστότητα της προσομοίωσης της επίσκεψης. Τα αποτελέσματα ήταν εκπληκτικά. Η αμεσότητα των μορφών του Ρέμπραντ στην περίφημη Νυχτερινή περιπολία (The Nightwatch) στο Rijksmuseum δεν διέφερε και πολύ από εκείνη την αίσθηση που αποκομίσαμε όταν επισκεφτήκαμε και νιώσαμε τις ολοζώντανες μορφές του μεγάλου Ολλανδού: Γεμάτες ένταση μα και εσωτερικότητα, λεπτομέρεια και συνοχή, μία σύνθεση πολλών μικρών αριστουργημάτων πάνω σε ένα καμβά. Τα πρωτότυπο έργο είναι μια τεράστια απεικόνιση ύψους τριών μέρων και πλάτους πέντε μέτρων περίπου.


‘Επισκεφτήκαμε’ ξανά την Tate gallery του Λονδίνου και μέναμε έκθαμβοι από τους ρομαντικούς πίνακες του Τέρνερ με την θαλασσοταραχές και τους ψαράδες να παλεύουν με τις φυσικές δυνάμεις. Η αντίστιξη σκοτεινής και ελαφρώς φωτεινής πλευράς – με το αχνό φως του φεγγαριού, η σύνθεση της σκοτεινής με τη φωτεινή πλευρά των πραγμάτων από τον Άγγλο καλλιτέχνη μας άφησε άφωνους. Το στίγμα του ρομαντισμού δόθηκε στο ακέραιο από την ηλεκτρονική πρωσομοίση.

Δεν θα απαριθμήσουμε πόσους πίνακες ξαναείδαμε - θα ήταν σαν να κάναμε επίδειξη επισκέψεων σε μουσεία που έχουνε πάει, αν και αυτά που δεν έχουμε δει είναι περισσότερα. Η Αφροδίτη του Μποτιτσέλι στην Ufizzi, οι ρομαντικοί πίνακες του Κάσπαρ Φρίντριχ στο Βερολίνο ή οι κυβιστικές μορφές στο Reina Sofia, “δεν υπάρχουν” για να δώσουμε έναν κλισέ της νεολαίας. Ούτε βέβαια σκοπός μας είναι να κάνουμε ανάλυση των τεχνολογιών που χρησιμοποιήθηκαν για αυτό το project, μάλλον εδώ το αποτέλεσμα μιλάει από μόνο του για την αρτιότητα τους.


Το μόνο που θα παρατηρούσαμε είναι πως η ηλεκτρονική επίσκεψη δεν αναιρεί την φυσική παρουσία του επισκέπτη απλά τη συμπληρώνει και την αναδεικνύει. Καιρός να σκεφτόμαστε, όσοι από μας δεν έχουμε πάει, μία πολιτιστική εξόρμηση σε κάποια από αυτά τα μέρη!

Μουσεία του Google Art Project:


Alte Nationalgalerie, Βερολίνο, Γερμανία
Freer Gallery of Art, Smithsonian, Ουάσινγκτον DC, Η.Π.Α.
The Frick Collection, Νέα Υόρκη, Η.Π.Α
Gemδldegalerie, Βερολίνο, Γερμανία
The Metropolitan Museum of Art, Νέα Υόρκη, Η.Π.Α
MoMA, Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης, Νέα Υόρκη, Η.Π.Α
Μουσείο Reina Sofia, Μαδρίτη, Ισπανία
Μουσείο Thyssen – Bornemisza, Μαδρίτη, Ισπανία
Μουσείο Kampa, Πράγα, Τσεχία
National Gallery, Λονδίνο, Ηνωμένο Βασίλειο
Βερσαλλίες, Γαλλία
Rijksmuseum, Άμστερνταμ, Ολλανδία
Μουσείο Ερμιτάζ, Αγ. Πετρούπολη, Ρωσία
State Tretyakov Gallery, Μόσχα, Ρωσία
Tate, Λονδίνο, Ηνωμένο Βασίλειο
Uffizi, Φλωρεντία, Ιταλία
Μουσείο Van Gogh, Άμστερνταμ, Ολλανδία

Πηγές:
1. http://www.e-grammi.gr, Google Art Project, όλα τα μουσεία online
2. http://demi-zouzounews.blogspot.com/2011/02/google-art-project-online.html
_