Όσκαρ Ουάιλντ: Ο μεγαλύτερος ευφυολόγος

Ο Όσκαρ Ουάιλντ που γεννήθηκε το 1854 και πέθανε νέος το 1900, ήταν Ιρλανδός συγγραφέας και ποιητής. Πρόσφατα ανακηρύχθηκε ο μεγαλύτερος ευφυολόγος της Βρετανίας. Τα 2004 γιορτάστηκαν τα 150 χρόνια από τη γέννησή του. Ανατρεπτικός, τόσο επίκαιρος και σήμερα, ευφυέστατος, με σκωπτική διάθεση, μοναδικό στυλ και ύφος. Τι άλλο να αναφέρεις; Διάλεξα και σας παραθέτω μερικά από τα ευφυολογήματά του:

• "Αλλά ποια είναι η διαφορά μεταξύ της λογοτεχνίας και της δημοσιογραφίας;...Η δημοσιογραφία δεν μπορεί να διαβαστεί και η λογοτεχνία δεν διαβάζεται. Αυτό είναι όλο."
• "Αργούσε πάντα από αρχή. Η αρχή του ήταν πώς η συνέπεια είναι ο κλέφτης του χρόνου."
• Είμαστε όλοι στον υπόνομο, όμως μερικοί από εμάς κοιτάζουμε τ' άστρα. Lord Darlington. (We are all in the gutter, but some of us are looking at the stars).
• "Είναι παράλογο να διαιρεθούν οι άνθρωποι σε καλούς και κακούς. Οι άνθρωποι είναι είτε γοητευτικοί είτε κουραστικοί."
• "Εμπειρία είναι το όνομα που ο καθένας δίνει στα λάθη του."
• "Ένας άνδρας θέλει να είναι πάντα η πρώτη αγάπη μιας γυναίκας. Μια γυναίκα θέλει να είναι πάντα το τελευταίο ειδύλλιο ενός άνδρα."
• "Επιθυμώ πάντα να ξέρω τα πάντα για τους νέους φίλους μου, και τίποτα για τους παλιούς."
• "Η απομίμηση είναι ο φόρος που πληρώνει η μετριότητα στην ιδιοφυία."
• "Η εκπαίδευση είναι ένα θαυμαστό πράγμα, αλλά είναι καλό να θυμόμαστε καμιά φορά πως τίποτα που αξίζει να γνωρίσει κανείς δεν μπορεί να διδαχθεί."
• "Η ζωή είναι ένα πάρα πολύ σημαντικό πράγμα για να μιλήσει κανείς σοβαρά."
• "Η μόδα είναι μια μορφή ασχήμιας τόσο ανυπόφορη που πρέπει να την αλλάζουμε κάθε έξι μήνες."

• "Η σοβαρότητα είναι το μόνο καταφύγιο του ρηχού."
• "Η συνέπεια είναι το τελευταίο καταφύγιο του πεζού."
• "Κάποιος μπαίνει στον πειρασμό να καθορίσει τον άνθρωπο ως λογικό ζώο που χάνει πάντα την ιδιοσυγκρασία του όταν καλείται να ενεργήσει σύμφωνα με τις επιταγές της λογικής."
• "Κάποιος πρέπει πάντα να παίζει τίμια όταν κάποιος άλλος έχει τις κάρτες που κερδίζουν."
• "Λίγη ειλικρίνεια είναι επικίνδυνο πράγμα, και πολύ είναι απολύτως μοιραίο."
• "Μπορώ να αντισταθώ στα πάντα εκτός από τον πειρασμό."
• "Ο αληθινός φίλος σε μαχαιρώνει από μπροστά."
• Ο άνθρωπος δεν μπορεί να είναι προσεκτικός όταν επιλέγει τους εχθρούς του. (A man cannot be too careful in the choice of his enemies).
• Ο μόνος τρόπος για να απαλλαγείς από τον πειρασμό είναι να ενδώσεις σε αυτόν. Το πορτρέτο του Ντόριαν Γκρέι. (The only way to get rid of a temptation is to yield to it).
• "Οι άντρες παντρεύονται επειδή έχουν κουραστεί, οι γυναίκες επειδή έχουν περιέργεια, και οι δύο είναι δυσαρεστημένοι." ~ (Το πορτραίτο του Ντόριαν Γκρέυ, 1891)
• "Οι γέροι πιστεύουν τα πάντα. Οι μεσήλικες υποπτεύονται τα πάντα. Οι νέοι ξέρουν τα πάντα."
• "Οι περισσότεροι άνθρωποι είναι άλλοι άνθρωποι. Γνώμες κάποιου άλλου είναι οι σκέψεις τους, μίμηση οι ζωές τους, αντιγραφή τα πάθη τους." (De Profundis, 1905)
• "Οποιοσδήποτε μπορεί να φτιάξει ιστορία. Μόνο ένας σπουδαίος άντρας μπορεί να τη γράψει."
• "Όποτε οι άνθρωποι συμφωνούν μαζί μου, αισθάνομαι πάντα πως πρέπει να κάνω λάθος."
• "Περισσότερη από τη μισή σύγχρονη κουλτούρα βασίζεται στο τι κάποιος δεν πρέπει να διαβάζει."
• "Σκέφτομαι ότι ο Θεός στη δημιουργία του ανθρώπου υπερεκτίμησε κάπως τις δυνατότητές του."
• "Συγχωρείτε πάντα τούς εχθρούς σας τίποτα δεν τους ενοχλεί περισσότερο."
• "Τα βιβλία που ο κόσμος αποκαλεί ανήθικα είναι τα βιβλία που δείχνουν στον κόσμο τη δική του αισχρότητα." ~ Το Πορτραίτο του Ντόριαν Γκρέυ, 1891
• "Τι είναι κυνικός; Ένα άτομο που ξέρει την τιμή όλων και την αξία κανενός."
• "Το κοινό είναι θαυμάσια ανεκτικό. Συγχωρεί τα πάντα εκτός από τη μεγαλοφυΐα."
• "Το κουτσομπολιό είναι γοητευτικό! Η ιστορία είναι εν μέρει κουτσομπολιό.... Αλλά το σκάνδαλο είναι κουτσομπολιό που έγινε βαρετό από την ηθικότητα."
• Υπάρχει ένα μόνο πράγμα χειρότερο από το να μιλάνε για σένα κι αυτό είναι να μη μιλάνε για σένα. (There is only one thing in the world worse than being talked about, and that is not being talked about).

Εποχές: Φθινόπωρο

Πάντα μου άρεσε το φθινόπωρο, τούτες οι μέρες, τολμώ να πω, με ζέστη ιδανική, ατμόσφαιρα τέλεια. Σύννεφα και ο ήλιος να παίζει κρυφτούλι μαζί τους, να χάνεται και να εμφανίζεται συχνά πυκνά. Και με λίγες δόσεις βροχής που, είναι αλήθεια, μας έλειψε τόσο μέσα στο κατακαλόκαιρο. Όχι τόσο η δροσιά της και το υγρό της στοιχείο αλλά πιο πολύ ο ήχος της, η μυρωδιά της, η αίσθηση ότι κατεβαίνει ο ουρανός να σμίξει εδώ κάτω, μία εντύπωση μαγική.

Οι πόλεις και οι γωνιές τους που ήταν ερμητικά κλειστές μέσα στον καύσωνα και το λιοπύρι, απέκτησαν ξαφνικά ζωή και χρώμα. Οι καλοκαιρινές διακοπές που ήταν σαν να μου φαίνεται αλήθεια ανάπαυλα της δράσης, της σκέψης, της χειμωνιάτικης παρέας και τόσων άλλων έλαβαν τέλος κάπου στα μέσα του Σεπτέμβρη και μετά. Θαρρώ πως μέσα στη ραστώνη του θέρους, δρέπουμε τους καρπούς όλης της χρονιάς. Νέους φίλους και έρωτες που κάναμε, σκέψεις και μέρη που ονειρευτήκαμε, χρήματα που με κόπο κερδίσαμε. Οι διακοπές είναι μία αναφορά σε όλο το χρόνο, δεν θα είχαν νόημα αν δεν είχαμε ζήσει τις άλλες εποχές.

Μου φαίνεται αδιανόητο που πολλοί από εμάς περιμένουν τις διακοπές για να ζήσουν. Γιατί; Για να χαρούν μέσα στο διάλλειμα της ζωής τους; Απίστευτο που σε πολλούς, όλη η σκέψη, η έγνοια και το άγχος τους επικεντρώνονται στις καλοκαιρινές διακοπές. Από το ένα κενό τους (όπως το ζουν) στο άλλο. Σαν την εβδομάδα που περιμένουν πολλοί να ζήσουν μοναχά μέσα στο Σαββατοκύριακο. Τι καλά που μπορώ και αντιστέκομαι. Θα διαρκέσει; Προσπαθώ για αυτό και παλεύω, τι να πεις με σιγουριά;

Οι περισσότεροι έρωτές μου έχουν τύχει να ξεκινήσουν την άνοιξη και το φθινόπωρο, σπάνια έως ποτέ το χειμώνα και το καλοκαίρι. Και όχι μόνο, νέες δράσεις, νέοι φίλοι, νέες ομάδες ανθρώπων, ούτε συνεννοημένοι να ήταν. Δεν μπορώ να προσδιορίσω ακριβώς το λόγο. Ίσως γιατί τα ενδιαφέροντα πράγματα στη ζωή συμβαίνουν συχνά στα όρια. Στα όρια των εποχών, στα όρια των ανθρώπων και των φύλων, στα όρια των πολιτισμών και των Τεχνών, στα όρια των επιστημών. Για αυτό μου αρέσει το δειλινό, εκεί, κατά τη δύση του ηλίου, περισσότερο από το κάθε τι, όταν ή μέρα συναντά τη νύχτα.

Σκέφτομαι και αναπολώ άλλες εποχές που οι μήνες οι διαφορετικοί υπήρχαν στα αλήθεια, όταν έβλεπες την πολύχρωμη παλέτα στο φύλλωμα του δάσους, τα αποδημητικά να κυματίζουν στον αέρα, τις πλάγιες ακτίνες του ήλιου να σε διαπερνούν, τη βροχή να σιγοστάζει το βραδάκι. Ελπίζω κι αισιοδοξώ πως δεν θα μας λείψουν, μαζί με όσα βιώσαμε και προσμένουμε ακόμα στην πορεία της ζωής μας.